معنويات استاد فقه و اصول ، مرحوم شيخ انصارى « 17 » ، بوده است . انبياى خدا براى اين مبعوث شدند كه آدم تربيت كنند ؛ انسان بسازند ؛ بشر را از زشتيها ، پليديها ، فسادها و رذايل اخلاقى دور سازند ، و با فضايل و آداب حسنه آشنا كنند : بعثت لاتمّم مكارم الاخلاق . « 18 » چنين علمى كه خداوند متعال نسبت به آن آن قدر اهتمام داشته كه انبيا را مبعوث فرموده است ، اكنون در حوزه‌هاى ما رواجى ندارد ، و كسى به طور شايسته به آن اهميت نمىدهد ؛ و بر اثر كمبود علوم معنوى و معارف در حوزه‌ها كار به آنجا رسيده كه مسائل مادى و دنيوى در روحانيت رخنه كرده و بسيارى را از معنويت و روحانيت دور داشته است كه اصلا نمىدانند روحانيت يعنى چه ، يك نفر روحانى چه وظيفه‌اى دارد ، چه برنامه‌اى بايد داشته باشد . بعضيها فقط در صددند چند كلمه ياد بگيرند و بروند در محل خود ، يا جاى

--> ( 17 ) - شيخ مرتضى انصارى ( 1214 - 1281 ه . ق . ) ملقب به « خاتم الفقهاء و المجتهدين » از نوادگان جابر بن عبد اللّه انصارى ، صحابى پيغمبر ( ص ) . وى يكى از نوابغ علم اصول است و تحولى بزرگ در اين فن به وجود آورد . برخى اساتيد وى عبارت‌اند از : شيخ موسى كاشف الغطاء ، شيخ على كاشف الغطاء ، ملا احمد نراقى و سيد محمد مجاهد . شيخ انصارى فقهايى بزرگ تربيت كرد كه از جمله آنها مىتوان از آخوند خراسانى ، ميرزاى شيرازى ، و ميرزا محمد حسن آشتيانى نام برد . از آثار او فرائد الأصول ( معروف به رسائل ) و مكاسب از كتب معروف درسى است . ( 18 ) - « بر انگيخته شده‌ام تا منشهاى نيك را كامل گردانم . » مجمع البيان ، ذيل تفسير آيهء چهارم سورهء « قلم » .